In het hart van Lokeren herbestemden we het voormalige postgebouw (1906, Alfons Van Houcke) tot een multifunctionele stadshuiskamer. Het gebouw, gelegen tussen de stationswijk en de Markt, verenigt vandaag de toeristische dienst, het stadsarchief met leeszaal, polyvalente ruimtes, kantoren, de gemeenteraad- en receptiezaal.
Het ontwerp gaat voor een maximale symbiose: herstel van de historisch waardevolle structuur met een toevoeging van een elegant nieuw volume. Witte bakstenen en verticale betonelementen verankeren de nieuwbouw in de neotraditionele context.
Het nieuwe volume op de binnenkoer brengt de nodige ruimte voor alle functies en stimuleert, net zoals de andere circulatiekernen, kruisbestuiving tussen de verschillende gebruikers. De inplanting rond een patio zorgt voor natuurlijke lichtinval in het geheel.
Transparante gevels wekken nieuwsgierigheid van buiten af. Tegelijkertijd wordt de link met de stad van binnenuit versterkt via verrassende vistas.
Herwaardering van het monument
Het postgebouw, voltooid in 1908, is een exemplarisch voorbeeld van de neotraditionele vormentaal die Alfons Van Houcke, hoofdarchitect van de Belgische Post, actief propageerde. Postgebouwen waren volgens hem meer dan functionele infrastructuur, hij zag ze als monumentale “posthotels” die de nationale identiteit moesten uitdragen.
Het postgebouw werd oorspronkelijk in één fase opgericht, maar veranderde vanaf de jaren ‘70 ingrijpend door verschuivende gebruiksnoden. Vooral de binneninrichting en de binnenkoer ondergingen substantiële, minder geslaagde transformaties.
Het huidige ontwerp herwaardeert het historisch waardevolle bouwvolume door het creëren van een open, nieuwe binnenruimte achter de twee oorspronkelijke vleugels.
“Ons doel voor het postgebouw te Lokeren was het creëren van een plek die energie geeft aan de Lokeraar en haar bezoekers. We wilden licht opnieuw doen binnenstromen, erfgoed terug zichtbaar maken en de ruimtes laten uitnodigen tot ontdekking.”
Meerdere gebruikers, één gebouw
Om alle nieuwe functies in te passen en de gebruikers met elkaar in dialoog te brengen, hebben we gezocht naar opportuniteiten die ontstonden door het nieuw verworven open binnengebied.
We zetten, waar mogelijk, in op gedeeld ruimtegebruik. Flexibele plattegronden en transparante verbindingen maken simultaan gebruik van het gebouw mogelijk: een trouw, een expo en een vergadering kunnen parallel plaatsvinden.
Twee circulatiekernen zorgen voor een vlotte bereikbaarheid van elke zaal, ook voor de minder mobiele gebruiker. Het gebouw functioneert als adaptieve stadshuiskamer waar publieke, administratieve en culturele functies elkaar versterken.
Een warm onthaal
Op het gelijkvloers bevindt zich een warm, toeristisch onthaal met infopunt en een multi-inzetbare exporuimte. Het wordt gekenmerkt door een open karakter met grote glaspartijen. Door het ontpitten van de binnenkoer ontstond een patio die als verlengde kan dienen voor de polyvalente ruimte en die een elegante verbinding vormt tussen het historisch postgebouw en het nieuwe volume.
De scenografie van het toeristisch onthaal sluit nauw aan bij de identiteit en de historiek van de plek. De rode kleur van de meubels verwijst naar de Post. De verlichtingselementen in de stijl van loketlampen en de postbussen leggen speels de link met de oorspronkelijke bestemming van het gebouw.
Het stadsarchief, een geborgen leeszaal en gedeelde kantoorruimte
Op het eerste verdiep in het historische gedeelte is werkruimte voorzien. De vleugel aan de Markt huisvest het kantoor van de toeristische dienst en coworking spaces. De vleugel aan de Durmelaan herbergt het kantoor van het stadsarchief en een leeszaal voor de bezoekers.
In deze ruimtes is het meubilair sfeerbepalend. Bovendien bevinden zich hier een aantal subtiele knipogen naar het verleden van het gebouw.
Ter hoogte van het nieuw volume, achter het historische volume, bevindt zich het archiefdepot.
De raadzaal en receptieruimte
Boven het archief ontvouwt de raadzaal zich als een lichte, open ruimte. Ze is afgewerkt met warme materialen, ideaal voor de dubbele functie van de ruimte.
Een lichtstraat verbindt op dit niveau het nieuwe volume zachtjes met het historische gebouw. Het vormt een elegante schakel en begeleidt bezoekers richting de receptieruimte in de historische zolder. Daar kunnen feestelijkheden doorgaan na een trouw of andere bijzondere momenten.
Het historische volume op de derde verdieping doet voor het eerst dienst en dat als ontvangsruimte, voor een receptie na een trouw, of andere speciale momenten.
“Het nieuwe volume is bewust in tweede lijn geplaatst, zodat het authentieke straatbeeld en het karaktervolle oorspronkelijke volume volledig tot hun recht komen.”
Moderne technieken verweven met erfgoed
Bij de herbestemming van het postgebouw zijn moderne technieken discreet verweven met het erfgoed.
De bekroning van het nieuwbouwvolume creëert een akoestische buffer tussen de technieken en de buurtbewoners. Bovendien verbergt het ze visueel. Dit is geïnspireerd op de begin 20ste eeuwse ontwerppraktijk om gebouwen van voet tot nok, inclusief technieken, vorm te geven.
Zonnepanelen op het dak van de historische vleugels leveren een groot deel van de energie en warmtepompen op het dak van het nieuwe volume verwarmen het gebouw.
Op vlak van energie scoort het gebouw dus uitzonderlijk goed en haalt zo een EPC-label A.
