In Lokeren werd de Sint-Jozefkerk, een modernistische kerk (1977-78) naar ontwerp van Laureys en Dierick, herbestemd tot naschoolse kinderopvang. Kenmerkend aan het project is de gedragenheid door de buurt, het behoud van het originele grondplan en aanzicht, een flexibele inrichting en de link met de omgeving.
Het plan behoudt en versterkt de karakteristieke erfgoedelementen van het modernistische kerkgebouw, zoals de strakke geometrie, de opvallende daklichten, het podium en de rode baksteenarchitectuur. Nieuwe ingrepen, zoals een S-vormige speelinrichting en een transparante binnenkoer, creëren speelse zones op maat van kinderen, met veel aandacht voor licht, akoestiek, geborgenheid en flexibiliteit.
Flexibele speelzones
De hoofdruimte is een vierkant, afgedekt met een zacht hellend zadeldak met een verticaal verspringende nok. De lichtinval van dit volume werd gemaximaliseerd door o.a. een glaswand richting de speelplaats. Door de strategische plaatsing van een speels S-vormig meubel worden verschillende speelzones gecreëerd. De modernistische volumewerking wordt hierbij niet gebroken. Het podium (voormalig altaar) is afgescheiden met een halfhoge glazen wand als veilige plek voor de kleinsten.
We hebben de modernistische volumewerking volledig omarmd en bewust geherinterpreteerd tot een expressieve, speelse vormentaal die uitnodigt tot ontdekking en spel.
Omarming van de bestaande vormentaal, met een twist
Een glazen wand scheidt het centrale vierkant van een onregelmatig volume: de voormalige dagkapel. Hiervan werd het dak verwijderd om een geborgen buitenspeelruimte te creëren. Behouden buitenmuren zorgen voor een buffer met de buurt. Ook de poutrellen werden behouden als dragers van o.a. spelelementen zoals schommels. Dergelijk omarmen van en inspelen op de modernistische vormentaal is een toonaangevende aanpak voor het vaak miskende modernistische erfgoed.
Een meerwaarde voor de omgeving
Door de verhuis van de naschoolse kinderopvang en de herbestemming van de kerk wordt de speelplaats van de aanpalende school aanzienlijk vergroot. Ze wordt onthard, heraangelegd, vergroend en gedeeld. Dit zorgt voor een volledig nieuwe en duurzame dynamiek op de site en wijdere omgeving.
De naschoolse kinderopvang kent meerdere ingangen, zodat de polyvalente ruimte in het gebouw apart bereiktbaar is voor de verschillende organisaties die hier gebruik van maken.
Duurzaamheid en circulariteit
Er werd maximaal ingezet op behoud van materialen. Enkele sprekende voorbeelden: betonwanden en baksteenmuren, dakstructuur, poutrellen, ook waar het dak werd verwijderd, originele vloerbekleding waar mogelijk (inkom, berging), op andere plaatsen werd deze aangepast naar een vloerbekleding die de val van kinderen kan opvangen en tegen zeer intensief gebruik kan (duurzaamheid op lange termijn).
Alle asbest werd verwijderd (vb. asbestverdachte binnendeuren). De hoed werd afgewerkt met lichtgroene leien. Het groen vormt een verwijzing naar het voormalige tapijt. Toch werd daar voor een lichtere tint gegaan: een frisse esthetische keuze die dichter aansluit bij de functie voor de kinderen en die te veel opwarming moet beperken.
Maximaal behoud en tegelijkertijd aanpassingen aan hedendaagse normen vraagt maatwerk. Er zijn dan ook enorm veel details uitgetekend voor dit project.
