Het kasteeldomein van Berlare, met zijn 18de-eeuws kasteel, dienstgebouwen en landschappelijke tuin, is sinds 1974 beschermd erfgoed. Bressers Architecten ontwikkelde een beheersplan met langetermijnvisie, dat behoud en heractivering combineert. De herbestemming van het kasteel omvat de casco-restauratie van het kasteel en de twee dienstgebouwen, zij worden het kloppend hart van de gemeente: een administratief centrum en ontmoetingsplek.
Bij de restauratie van het kasteel zelf werden de technische installaties vernieuwd en de isolatie verbeterd om het energiegebruik te beperken en de gebouwen toekomstbestendig te maken. Een bewuste materiaal- en kleurkeuze versterkt deze ingrepen. Aan het noordelijke dienstgebouw, zichtbaar vanaf de route naar het kasteelpark, creëerden we een nieuw inkomvolume: het onthaal van het administratief centrum. Deze toevoeging versterkt de relatie met het dorpsplein, terwijl de erfgoedwaarde en het historisch karakter van de site behouden blijven.
Een heldere herbestemmingsvisie
Voor de herbestemming vertrok Bressers Architecten van een heldere ambitie: het erfgoed alle eer aandoen en tegelijkertijd een hedendaagse, duurzame werkomgeving en ontmoetingsplek creëren voor de inwoners, medewerkers en bezoekers van de gemeente.
Dat vertaalde zich in een strategische inpassing van functies. In het kasteel en de bijgebouwen vinden de burelen, vergaderruimtes en polyvalente zalen hun plaats: zachte functies die verenigbaar zijn met de oorspronkelijke architectuur en erfgoedwaarden. Facilitaire en sanitaire voorzieningen, denk hierbij aan circulatie, een keuken, kitchenettes en bergingen, kregen plaats in zones met een lagere erfgoedwaarde.
Het kasteel huisvest vandaag representatieve ruimtes, onder meer de trouwzaal, en kantoren op de verdiepingen. De noordelijke dienstvleugel kreeg een uitnodigend, licht onthaalvolume dat het gebouw zichtbaar verbindt met het dorpsplein. Zo wordt de site opnieuw een schakel in het dagelijkse leven van Berlare.
Hedendaags comfort en toegankelijkheid
Technieken als ventilatie en verwarming zijn toekomstgericht en discreet verwoven met het erfgoed. Toegankelijkheid was evenzeer een belangrijk aandachtspunt. Het niveauverschil van de grote dreef maakte plaats voor een zachte helling, in het kasteel en de bijgebouwen zijn drempelloze, gelijkvloerse verdiepingen gerealiseerd en er is een juiste belichting toegepast. In het kasteel zelf bedient een huislift alle verdiepingen.
Materialen en kleuren: geënt op erfgoed
De materialisering balanceert tussen rust en karakter en werd geënt op het erfgoed. Ook voor de nieuwe ingrepen, al blijft dat laatste ook herkenbaar eigentijds. Warme hout- en aardetinten, lichte vloeren en wit schrijnwerk geven ruimten licht en focus. In de zolders versterken subtiele ingrepen de daglichtbeleving en tonen ze de dakstructuren in volle eerlijkheid.
Met deze opening geeft Berlare het erfgoed, dat tot 2008 in privébezit was, aan de gemeenschap, klaar voor een nieuw elan. Voor ons toont dit project hoe zorgvuldige restauratie en aandachtig ontwerp maatschappelijke meerwaarde creëren.
